Dane Europejskiego Sondażu Społecznego wskazują na uniwersalną prawidłowość w Europie – mężczyźni częściej niż kobiety deklarują skłonność do podejmowania ryzyka. Różnice te występują we wszystkich analizowanych krajach.

Skłonność do ryzyka Polek i Polaków

W sumie 51,7% mężczyzn w Polsce deklaruje, że lubi podejmować ryzyko, podobnie wskazuje 39,3% Polek. Luka płciowa wynosi 12,4 pkt proc., co plasuje Polskę poniżej średniej europejskiej pod względem różnic między płciami. Co istotne, zarówno mężczyźni, jak i kobiety w Polsce znajdują się powyżej europejskiej mediany skłonności do ryzyka.

– Dane pokazują, że zarówno Polki, jak i Polacy znajdują się powyżej europejskiej mediany skłonności do podejmowania ryzyka, a różnica między płciami w Polsce jest niższa niż średnia europejska. To sygnał dojrzałości rynku. W realiach zmienności i niepewności ryzyko przestaje być impulsem, a staje się elementem strategii. Styl częściej utożsamiany z kobietami, oparty na analizie i długoterminowej perspektywie, sprawia, że decyzje są bardziej zrównoważone i konsekwentne – mówi Paulina Strugała, członkini zarządu ds. zarządzania ryzykiem w VeloBanku.

Na tle Europy najwyższą skłonność do ryzyka deklarują mężczyźni w Bułgarii (70,8%) oraz w Grecji i na Cyprze (powyżej 56%). Najniższe wartości obserwujemy w Austrii (21,8%) i we Włoszech (27%). Wśród kobiet liderem jest Cypr (46,3%), natomiast najniższą skłonność deklarują Austriaczki (13,3%).

Na tle innych Europejek Polki należą do grupy kobiet o relatywnie wysokiej skłonności do podejmowania ryzyka – 39,3% z nich deklaruje gotowość do jego podejmowania, co plasuje je w ścisłej czołówce europejskiego zestawienia. Wyższe wyniki notują jedynie m.in. Cypryjki i Bułgarki, a zbliżone – Finki i Islandki.

Jednocześnie w wielu krajach Europy Zachodniej i Południowej odsetek ten jest wyraźnie niższy: najmniejszą skłonność do ryzyka deklarują Austriaczki, Włoszki, Słowaczki i Hiszpanki, gdzie wskazania są niemal dwukrotnie niższe niż w Polsce. Ogólnie rzecz biorąc, wyższa gotowość do ryzyka wśród kobiet częściej występuje w krajach północnych i części państw Europy Środkowo-Wschodniej niż w krajach południowych.

Tożsamość płciowa. Wyraźny podział Wschód-Zachód

Analiza znaczenia bycia kobietą/mężczyzną w autopercepcji pokazuje silny podział geograficzny w Europie. W Polsce aż 90,3% respondentów uznaje płeć za kluczowy element swojej tożsamości. W krajach Europy Środkowo-Wschodniej, takich jak Węgry (93%) czy Ukraina (92,7%), odsetek ten jest jeszcze wyższy.

W krajach skandynawskich, jak Szwecja (59%), znaczenie płci w autopercepcji jest znacznie mniejsze. W Polsce 92,2% Polek uznaje bycie kobietą za fundamentalny element tożsamości. Wśród mężczyzn odsetek ten wynosi 88,2%. Polscy mężczyźni niemal dwukrotnie częściej niż kobiety deklarują, że płeć nie ma dla nich znaczenia (6,1% vs 3,8%).

Różne podejścia, różne strategie finansowe

Skłonność do podejmowania ryzyka ma bezpośredni wpływ na decyzje inwestycyjne, poziom przedsiębiorczości, gotowość do korzystania z nowych produktów finansowych oraz tempo adopcji nowych technologii, w tym rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Analizy międzynarodowe wskazują, że mężczyźni częściej deklarują wcześniejsze korzystanie z innowacyjnych narzędzi technologicznych, natomiast kobiety częściej podkreślają znaczenie bezpieczeństwa, przejrzystości i kontroli w procesie podejmowania decyzji. Różnice te przekładają się na odmienne style zarządzania finansami i podejścia do inwestowania.

Doświadczenia rynkowe pokazują jednocześnie, że kobiety częściej podejmują decyzje w sposób bardziej długoterminowy i ostrożny, co sprzyja stabilności portfeli inwestycyjnych oraz odpowiedzialnemu zarządzaniu budżetem domowym. Z kolei wyższa deklarowana skłonność do ryzyka wśród mężczyzn częściej wiąże się z gotowością do szybszego wdrażania innowacji i testowania nowych rozwiązań.

Dane potwierdzają, że różnice w podejmowaniu ryzyka pozostają trwałe i widoczne w całej Europie, w tym w Polsce. Jednocześnie Polska należy do krajów o relatywnie wysokiej ogólnej skłonności do ryzyka przy umiarkowanej luce między płciami. Tożsamość płciowa w Polsce ma przy tym silne znaczenie społeczne, co wpływa na postawy ekonomiczne i sposób definiowania własnych wyborów.

Pełny raport Europejskiego Sondażu Społecznego można pobrać tutaj.